αλήθεια ή ψέμα (ανεκπλήρωτοι έρωτες)- Βίκυ Βανίδη

Σαν να έγραφα ένα ποίημα ή
σαν να ονειρευόμουν ότι γράφω.
Εβίβες για κείνη την ακόλαστη νύχτα που χάσαμε
και η πόλη άπλωνε τα ρακάδικα της
κι εσύ με ακολουθούσες από ρακάδικο σε ρακάδικο,
από νύχτα σε νύχτα.
Με σηκωμένα τα ποτήρια
περιπαίζαμε τον θάνατο,
ενώ το τοπάζι των ματιών σου
με διαπερνούσε.

Μέσα μου το τοπίο θολό
μόλις και μετά βίας βλέπω την όψη σου
προσπαθώ να μαντεύω τις εναλλαγές σου
για να γράφω, όχι κάτι σπουδαίο
δεν έχω ταλέντο μεγάλου ποιητή.
Και μέσα στις λέξεις χάνω το βλέμμα σου.

Δεν μεγαλούργησε ο έρωτας μας
με το ζόρι κατάφερε λίγα τετράστιχα
κι αυτά γραμμένα πάνω στην ήττα μας.
Όμως μακριά, πολύ μακριά εκεί που
ο καθένας μας μονάχος ονειρεύεται
υπάρχει ένα μέρος όπου οι αετοί αγγίζουν τις κορφές
σαν να είχαν στα φτερά τους στίχους.

Μέσα μου το υγρό πυκνό γκρίζο της ομίχλης
εναλλάσσεται με το ασήμι των μαλλιών σου.
Στο βάθος ο ουρανός και η σπαρακτική μνήμη 

αυτών που δεν χάθηκαν για κάτι μεγάλο.

Μπροστά στα μάτια μου, κουβάρι
το όνειρο και η πραγματικότητα
και εκείνες οι κλεφτές βόλτες μας στον ουρανό
όταν αδειάζαμε τις ενοχές και δεν είχαμε τίποτα και γι’ αυτό,
ο απέραντος κόσμος ήταν δικός μας.

"The Time Between" (Ο Χρόνος Ανάμεσα) της Brooke Shaden

Στοχασμοί - αποχαιρετώντας τον Οκτώβρη - Βίκυ Βανίδη

Στη ροή του χρόνου
κρατάμε μόνο το βάρος που έγινε φως.

Δύο χέρια φτερά
που φύτρωσαν σε ώμους ξένους,
πριν προλάβουν να ζητήσουν ουρανό.
Ένα βλέμμα λιωμένη σοκολάτα
που γλύκανε την απελπισία του πρόσφυγα.
Λίγες λέξεις, κελαϊδιστά πουλιά
για τα παιδιά που νιώθουν χαμένα.

Και να που καταφέραμε να μην θροΐζει
η επίκριση ανάμεσα μας
σπάσαμε τον καθρέφτη της ματαιοδοξίας
κι η ευγένεια περπατάει ξυπόλητη στα γυαλιά.
Βρέχει συγχώρεση, ξεπλένοντας την πίκρα μας.

Στο τέλος της μέρας
δεν μετράμε τι χώρεσε στην απληστία μας
αλλά τα βήματα που έκανε η καρδιά
έξω από μας.

Στη ροή του χρόνου
είναι ευλογία η νύχτα να σε βρίσκει
πιο διάφανο
πιο ανθρώπινο

Η σύνδεση – Βίκυ Βανίδη

Δεν τρέχουν πια γοργά οι δείκτες
τους ξέφρενους παλιούς ρυθμούς μου
χαρίζω τώρα στους περαστικούς
χαζεύω τα τρένα τους να τρέχουν
σε ράγες επιθυμιών
κι εγώ ξεντυμένη τα «θέλω» μου
κάθομαι ήσυχα στο σταθμό
χωρίς κανέναν προορισμό.

Τώρα,
θα μου αρκούσε ένας κύκλος σιωπής.
Θα έρθει μια στιγμή
που θα ξεπροβάλεις από διάφανο τοίχο
Κάποια στιγμή.
Σαν δροσοσταλιά που δεν προλαβαίνει να πέσει.
Χωρίς να σπάσεις τις αλυσίδες της ρουτίνας σου.
Ανάμεσα στις παύσεις και τα κρεσέντο της μέρας σου.
Μια αόρατη αγκαλιά από σιωπή
που προστατευτικά θα με τυλίξει.
Μόνο αυτό.

Edward Hopper – Automat

Τάδε Έφη Ζαρατούστρα - Βίκυ Βανίδη

                          κάτω απ' το αλμυρίκι

Υπάρχουν λέξεις
τόσο σκουριασμένες
που τα απορρυπαντικά
αρνούνται να συνδράμουν
μην κατηγορηθούν
για ανημποριά
και χάσουν την υπόληψή τους
στους καταναλωτές
Αυτό είναι το "πρέπον"
είπε η καμήλα
κι έτρεξε, γεμάτη βάρη
στην ερημιά της μοναξιάς
Άλλες πάλι
τραβούν μπροστά
γκρεμίζοντας κάθε τι
που τις δεσμεύει.
Δεν βλέπουν ορίζοντα
μόνο το μεγάλο μίσος
για το παρελθόν τις οδηγεί
θέλουν να το ξεριζώσουν
συθέμελα. Επαναστατούν.
Στην έρημο της μοναξιάς
το "θέλω" βρυχάται δυνατά
σπάνε οι αλυσίδες του "πρέπει"
οι λέξεις είναι ελεύθερες
στο χάος
Τότε εκεί,
μέσα από το Χάος
γεννιέται
μια λέξη μοναδική
δίχως παρελθόν
με αμφίβολο μέλλον
που χωρίς φόβο κοιτάει
παιχνιδιάρικα
Είναι το "Ιερό Ναι"
στη ζωή
η δίχως ενοχές δημιουργία
Το παιδί, αυτό μόνο,
μπορεί να υπερβεί
τον έσχατο άνθρωπο
της μικρής ηδονής
Αυτό μόνο
μπορεί να γεννήσει
τον ελεύθερο άνθρωπο
Γιατί και η χαρά κι ο πόνος
σαν στοιχεία δημιουργίας
λογούνται

Η Τελευταία Συμφωνία- Βίκυ Βανίδη

              Για τον Πατέρα μου

Γράφω σε πεντάγραμμο

τις νότες της απουσίας.

Σημείωνω για κλειδί

το βαρύ μου παράπονο

βάζω ύφεση χρόνου και

δίεση μνήμης

σαν εύκολη λύση

μιας βραχνής τονικότητας 

χωρίς λύπη και πόνο 

για να σ' ακούσω πάλι 

να μου τραγουδάς. 

Ξέρω 

ο θάνατος δεν χορεύει

σε υποτονικούς ρυθμούς

μόνο καρφώνει ορμητικά

σε κάθε του πάτημα 

τελεία και παύλα 

στις ζωές μας. 

Όσο όμως κι αν πονάει

το τέλος, πάντα 

θα υπάρχει αυτό το κάτι, 

το ελάχιστο

που αντέχει στη σιωπή

κι απλώνεται στην απεραντοσύνη

της πλάσης· 

όπως οι μενέξεδες και τα ζουμπούλια

που ηχοβολούν παράδεισο 

από τη φωνή σου, Πατέρα

Αντίστροφη αφιέρωση -Μάτση Χατζηλαζάρου

Για κείνον με την αντρίκια φωνή-ματιά και με χέρια μεγάλες φτερούγες που δεν τις ξεχνάω το απόγεμα είπες τριάντα χρόνια σε περίμενα κι ένιωσα πρώτη φορά «le vierge le vivace et le bel aujourd’hui» μετά έντονος αέρας αγάπης άνοιξε διάπλατα ένα παράθυρο μέσα μου και μπήκανε μεγάλες σταγόνες αγαλλίασης καθώς ο νοτιάς έστριβε βουίζοντας απ’ τη γωνιά της καρδιάς μου το σώμα είναι χώμα διψασμένο από σένα έμαθε τις πλημμύρες του έρωτα πολλά νομίζω θα μιλήσω τώρα πολλά που φύλαγα σε μια κρυψώνα θα τ’ απλώσω εδώ όσο μπορώ καλύτερα και ό, τι θέλει ας γενεί στοές θα σκάψω κάτω πάνω μέσα απ’ τα λόγια τι συνεννόηση θα’ χουμε αλλιώτικα ήρθανε βλέπεις κι έδεσαν στις δικές μας σημαδούρες ξένοι με διαφορετικές γλώσσες πως τρυπώνω τα χέρια μου παραμάσχαλα αναμένοντάς σε τις νύχτες όταν κρυώνω έτσι αυτή τη στιγμή έχωσα εδώ και θα χώνω αλλού λέξεις κλεμμένες ή δικές μου που σου αρέσανε για να σε χαϊδεύει η μουσούδα του γραφτού μου πάλι ό, τι βρω δικό σου θα το φάω θα το τραγανίσω θα το καταπιώ ώσπου μιαν ώρα μες στο λιοπύρι θα μου βγει αχνός ίδρωτας πάνω απ’ το στόμα θα’ θελα ν’ ακουμπήσω δίπλα σου κι άλλα της εκλογής μου μέρη μέρη διάσπαρτα με ασφόδελους ή μεγάλες άγριες μαργαρίτες και πιο πέρα έναν τεράστιο κέδρο του Λίβανου αλλού πάλι να’ χει αμμόλοφους με σπόνδυλους από δωρικές κολόνες αραδιασμένους χάμω θα’ σου έρθει κείνο το κυβικό κλουβί που σου’ χω τάξει με μικρά κόκκινα γαρίφαλα μέσα να πετάνε πέρα δώθε τραγουδώντας φλογερά και σαν λαχανιάζω από τον πολύ οίστρο θα’ θελα τότε οι κουβέντες μου να’ ναι για σένα ξόμπλια όμοια με πέρδικας φτερά θα’ θελα μερικά από τ’ αστεία που μαζί ξαναφέρναμε (α εκείνες οι συμπαιγνίες) να χαμογελάνε ακόμα με λακκούβες στην άκρη των χειλιών θα’ θελα να είχαμε πάει οι δυο μας στην πόλη άλλοθι όλων των σύννεφων θα’ θελα όταν τα σανίδια κάτω στο πάτωμα τρίζουνε ξαφνικά τη νύχτα την ίδια ώρα που τα έπιπλα και η κασέλα αντιλαλούν θα’ θελα να δημιουργείται το γνωστό έργο της συγκεκριμένης μουσικής που λέγεται «κοντσέρτο για έναν άνθρωπο μόνο» θα’ θελα εσένα που η καρδιά σου πιάνει από την διώρυγα του Μπέριγκ μέσα απ’ όλη τη Ρωσία και απ’ το φαράγγι Λονδίνο Παρίσι Γενεύη για να φτάσει ως το Αιγαίο θα’ θελα όποιοι και να’ ναι οι πόθοι που έχεις να σου τους φέρνει ο γέρο άνεμος μπροστά σου εκεί που στέκεις να πέφτουνε βροχή όπως τα βατράχια τα σαλιγκάρια και άλλα μικρά ζώα που μας έρχονται έτσι από μακρινές περιοχές υπερπόντιες να σε κοιτάει ο κόσμος και να σαστίζει βλέποντας τον εσαεί ευδαίμονα άντρα μαζί δεν λέγαμε ότι για την τύχη μας οι πόθοι σαν χορταίνουν άλλους πόθους γεννάνε

θα' θελα μα πόσο θα' θελα ναι θα' θελα αμέσως τώρα τώρα

θέλω να ξεμαλλιάσω λίγο τη σύνταξη για να σε τραγουδήσω όπως

έμαθα στο Παρίσι



εσένα σ' έχω Δεινόσαυρο από τους πιο εκπληκτικούς

εσένα σ' έχω βότσαλο φρούτο απαλό που τ' ωρίμασε η θάλασσα

σ' ερωτεύω

σε ζηλεύω

σε γιασεμί

σε καλπασμό αλόγου μες στο δάσος το φθινόπωρο

με φοράω νέγρικο προσωπείο για να μας θέλεις εσύ

με κεντρίζεις μεταξένια άσπρο μου κουκούλι

με κοιτάζεις πολύ προσεκτικά

tu m' abysses

tu m' oasis

je te gougouch

je me tombeau bientôt

εσένα σ' έχω δέκα ανθρώπους του Giacometti

σ' έχω κόνδορα καθώς απλώνεσαι πάνω από τις Άνδεις

σ' έχω θάλασσα γύρω τριγύρω από τα νησιά του Πάσχα

εσύ σπλάχνο μου πως με γεννάς

σε μίσχος

σε φόρμιγξ

με φλοισβίζεις

σε ζαργάνα α μ' αρέσει

δυο κροταλίες όρθιοι στρίβουν και ξαναστρίβουν γλιστρώντας ο ένας γύρω

απ' τον άλλο όταν σταματήσουν η περίπτυξή τους είναι το μονό-

γραμμά σου

tu m' es Mallarmé Rimbaud Apollinaire

je te Wellingtonia

je t'ocarina

εγώ σε Τσεπέλοβο Πάπιγκο Ελαφότοπο

εγώ σε Βίκο με τα γιοφύρια του κει που διαβαίνει ο χρόνος

σ' έχω πει και ψέματα για να τους ξεγελάσουμε

εγώ σ' έχω άρωμα έρωτα

σ' έχω μαύρο λιοντάρι

σε ονειροβάτησα μαζί μου ως το γκρεμό

εσέ ασύλληπτο θυμάμαι και τον ύπνο μου χάνω

εσύ μάχες και ένσαρκα άλογα του Uccello

εσύ δωρητής (δεξιά κάτω της εικόνας) εκείνου του μικρού κίτρινου αγριο-

λούλουδου

εσύ κένταυρου ζέση

εσύ συντεχνία ολάκερη που έργα ποιείς διαβαίνοντας εν τη ανωνυμία

je te ouf quelle chaleur

tu m' accèdes partout presque

je te glycine

εσύ φεγγάρι που ένα σύννεφο αναβοσβήνει

εσύ δε βαριέσαι παράτα το το σύμπαν έτσι που το' χουμε αλαζονήσει

και δαύτο πώς να συναντηθούμε ποτέ

εσύ σε τρυφερό λόγο με το λόγο έτσι δεν είναι πες

εσύ σελίδα μου

εσύ μολύβι μου ερμηνευτή μου

σε ανοίγω συρτάρια

πώς γιατί δεν ήρθες τόσες φορές

σε ξεμάκρυνα εγώ λέω τώρα

δίχως τέλος λυπάμαι

σε κρυάδα γνώρισες ποτέ την καρδιά μου

σε μιαν έκπαγλη χρονιά ανταμώσαμε

σε ληστεύω από αλλουνού τα χέρια

σε ακούω από δω από κει

σε σιωπώ μες στην απέραντη τρυφερότητα

σιγά σιγά να καταλαγιάσουμε

όλα δεν τα' χω πει

ΜΕ ΕΚΡΙΖΩΝΕΙΣ



7.2.1985


Η Μάτση Χατζηλαζάρου θεωρείται από την κριτική ως η πρώτη Ελληνίδα υπερρεαλίστρια ποιήτρια. Γεννήθηκε στη Θεσσαλονίκη στις 17 Ιανουαρίου 1914 και απεβίωσε στην Αθήνα στις 16 Ιουνίου 1987

Αντίδοτο Ανέμου -Βίκυ Βανίδη

                                                      Στον Τσαρλ Μπουκόφσκι και στις γάτες μου
Μια παλιά ανυπακοή
ξύπνησε μνήμες θολερές
τότε που βρέθηκα γυμνή
να περπατώ στη θύελλα
και πίστεψα πως θα σβηστώ
νικημένη από τους μαύρους
φόβους που με κυκλώνανε.

Τότε ήταν που ακούστηκε
εκείνος ο τρελός Ποιητής
να μου ψιθυρίζει σχεδόν ερωτικά
Γίνε φωτιά
τρέξε στα κύματα μαζί μου
σπάσε τους καθρέφτες τους
κάνε ειρήνη με τις σκιές σου
-Βρες αυτό που αγαπάς,
και άφησέ το να σε σκοτώσει-.
Χάνομαι όταν πεις
να ξέρεις πως ήρθε η ώρα
να αδράξεις την ηλιαχτίδα
που θα τρυπήσει τα σκοτάδια σου.

Άσε την ψυχή σου ανοιχτή
στην γενναιοδωρία της ποίησης
θυμήσου εκείνη την κραυγή
των εραστών που γυρεύουν
την άγρια θάλασσα στην κορύφωση
-θυμήσου ότι/ υπάρχει μια/ γάτα/
κάπου/ που προσαρμόζεται στο/
χώρο της/ με μια ήρεμη/
και απολαυστική/ άνεση-.
Σκέψου πως ακόμα
και σ' αυτό το σύμπαν
που βουλιάζει στη σιωπή
τα όνειρα εξακολουθούν
να γυρεύουν τρελούς.

Γίνε ποτάμι. Άκου!
Κάθε ξημέρωμα
κυλάει ένας άλλος
παράξενος κόσμος